Passkey၊ Password နှင့် OTP ကွာခြားချက်
FIDO Alliance ရှင်းလင်းချက်အရ passkey သည် public-key cryptography သုံးပြီး website/app နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော authentication credential ဖြစ်သည်။ Password ကို တစ်ခြားနေရာသို့ ကူးရိုက်သကဲ့သို့ မသုံးရသဖြင့် phishing ခုခံနိုင်မှု ရှိသည်။ စက်ပေါ်ရှိ PIN သို့မဟုတ် biometric သည် passkey အသုံးပြုမှုကို ဖွင့်ပေးနိုင်သည်။
| အချက် | လုပ်ဆောင်ပုံ | သတိထားရန် |
|---|---|---|
| Password | ဝန်ဆောင်မှုက စစ်ဆေးသည့် secret | ပြန်မသုံးရ၊ အတုဆိုက်တွင် မရိုက်ရ။ |
| OTP | ကာလတို အတည်ပြုကုဒ် | တောင်းဆိုသူထံ မပေးရ၊ မိမိမစတင်သော login မအတည်ပြုရ။ |
| Passkey | ဝန်ဆောင်မှုနှင့် ချိတ်ထားသည့် key credential | စက်နှင့် recovery account ကို ကာကွယ်ရ။ |
ရရှိနိုင်မှုကို စစ်ရန် အဆင့်များ
- ယုံကြည်စိတ်ချရသော သိမ်းထားသည့် လိပ်စာကို ကိုယ်တိုင်ဖွင့်ပါ။
- လက်ရှိ account ၏ Security settings နှင့် Help ကို ဖတ်ပါ။
- Passkey option ရှိမရှိ၊ recovery method နှင့် device support ကို စစ်ပါ။
- စက်ပြောင်းလျှင် မည်သို့ပြန်ဝင်ရမည်ကို မဖွင့်မီ နားလည်ထားပါ။
SMS ပို့မည်ဟူသော ခလုတ်ကို passkey ဟု မခေါ်ပါနှင့်။ သတင်းတစ်ခု၌ အခြားအဖွဲ့အစည်းက passkey ဖွင့်ပေးခြင်းသည် ကိုယ့်ဝန်ဆောင်မှု၏ configuration ကို မပြောနိုင်ပါ။
Recovery လမ်းကြောင်းလည်း အရေးကြီးသည်
ဖုန်းပျောက်ခြင်း၊ ဖုန်းနံပါတ်ပြောင်းခြင်းနှင့် recovery email ဝင်မရခြင်းသည် ပြဿနာမတူပါ။ ကိုယ်သုံးသည့် passkey provider ၏ sync/recovery စည်းကမ်းကို ဖတ်ပြီး backup လမ်းကြောင်းကို သီးခြားမှတ်ပါ။ Recovery codes ကို public screenshot သို့မဟုတ် chat ထဲ မပို့ပါနှင့်။
CISA ၏ MFA လမ်းညွှန် သည် MFA ရရှိသည့် account များတွင် ဖွင့်ထားရန် အကြံပြုထားသည်။ သို့သော် recovery workflow နှင့် MFA အမျိုးအစားများ၏ ကာကွယ်မှု တူညီသည်ဟု မယူဆပါနှင့်။ ကိုယ်ပိုင်စက် screen lock နှင့် account settings ကိုလည်း ပြန်စစ်ရသည်။
အတုလင့်ခ် သို့မဟုတ် မသိသော Login တွေ့လျှင်
CISA ၏ phishing ရှင်းလင်းချက် ကို ကိုးကား၍ မမျှော်လင့်သော link၊ urgent message နှင့် secret တောင်းဆိုချက်ကို သတိထားပါ။ အမည်နှင့် logo တူခြင်း သို့မဟုတ် HTTPS ရှိခြင်းတစ်ခုတည်းက website ပိုင်ရှင်အစစ်ကို မအတည်ပြုပါ။
မသိသော login alert ရပါက message ထဲမှ link ကို မလိုက်ဘဲ သိမ်းထားသည့် ဝန်ဆောင်မှုလိပ်စာမှ account history ကို စစ်ပါ။ Password ဖော်ထုတ်မိပါက ယုံကြည်ရသောစက်မှ ပြောင်းပြီး မသိသော sessions နှင့် recovery changes ကို ပြန်စစ်ပါ။ လက်ရှိဝင်ရောက်နည်းများကို အကောင့်ဝင်လမ်းညွှန် တွင် ဆက်ဖတ်နိုင်သည်။